Vai trò của Canxi đối với chất lượng trái sầu riêng

Để hiểu vì sao có tin đồn “bón vôi giúp giảm sượng”, trước hết chúng ta phải thừa nhận tầm quan trọng của nguyên tố Canxi (Ca) đối với cấu trúc của trái sầu riêng.

• Bền vững thành tế bào: Canxi là thành phần cốt lõi liên kết với pectin tạo thành pectat canxi. Hợp chất này đóng vai trò như lớp “xi măng” gắn kết các tế bào, giúp vỏ và thịt trái vững chắc, ngăn ngừa tình trạng nhão cơm hoặc rối loạn cấu trúc.
• Cân bằng dinh dưỡng: Sự mất cân bằng giữa bộ ba nguyên tố Canxi (Ca) – Magie (Mg) – Kali (K) chính là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến hiện tượng sượng cơm và cháy múi sầu riêng.

Về mặt logic, bổ sung Canxi để thịt quả săn chắc, giảm sượng là hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, sai lầm của nhiều nhà vườn lại nằm ở việc dư thừa Canxi do bón vôi sai thời điểm và liều lượng khi sử dụng vôi bột.

Tác hại nghiêm trọng khi bón vôi sát ngày thu hoạch

Vôi bột chứa nồng độ Canxi rất cao và phản ứng cực kỳ mạnh với môi trường đất. Việc bón vôi ồ ạt xuống gốc sầu riêng vào giai đoạn cận thu hoạch sẽ gây ra hai hệ lụy nghiêm trọng:

• Hiện tượng đối kháng ion: Canxi “khóa đường” của Kali và Magie

Trong đất luôn tồn tại sự cạnh tranh hấp thu giữa các ion dương (gọi là hiện tượng đối kháng ion). Khi bà con bón một lượng vôi lớn, hàm lượng Canxi (Ca²⁺) dư thừa trong đất sẽ lập tức ức chế, không cho rễ cây hấp thu Kali (K⁺) và Magie (Mg²⁺).

Hệ quả: Giai đoạn trái chín là lúc sầu riêng cần Kali nhất. Kali đóng vai trò vận chuyển đường, giúp trái tích lũy độ ngọt, cơm ráo, vàng đều và chín đồng loạt. Việc bón vôi làm sụt giảm lượng Kali hấp thu đúng thời điểm nhạy cảm này sẽ khiến trái bị sượng ngược trở lại, cơm nhạt và không lên màu đẹp.

• Phá hủy hệ vi sinh vật và nấm rễ có lợi

Vôi có tính sát khuẩn cao và không phân biệt được đâu là vi sinh vật có hại hay có lợi.

• Sốc pH đột ngột: Bón vôi liều cao sát ngày thu hoạch làm pH đất tăng vọt trong thời gian ngắn.
• Tiêu diệt nấm rễ (Mycorrhizae): Đây là loài nấm cộng sinh cực kỳ nhạy cảm với pH. Chúng giúp rễ sầu riêng mở rộng diện tích tiếp xúc để hút nước và phân bón (đặc biệt là Lân). Khi hệ nấm rễ bị phá vỡ ngay lúc cây đang dồn toàn lực nuôi trái, cây sẽ rơi vào trạng thái hụt dinh dưỡng đột ngột.

Thời điểm vàng để bón vôi cho sầu riêng phát huy tác dụng

Vôi là chất cải tạo đất tuyệt vời, nhưng phải được sử dụng đúng lúc. Thay vì bón sát thu hoạch, nhà vườn nên phân bổ bón vôi vào 2 giai đoạn sau:

• Giai đoạn sau thu hoạch (Phục hồi cây): Đây là thời điểm tốt nhất để bón vôi nhằm cải tạo đất, nâng pH bị suy giảm sau một mùa nuôi trái, đồng thời sát trùng, tiêu diệt mầm bệnh (như nấm Phytophthora) tích tụ trong gốc.
• Giai đoạn đầu mùa mưa: Bón vôi giúp ổn định pH đất, ngăn chặn tình trạng tụt pH do axit trong nước mưa, chuẩn bị cho một chu kỳ ra hoa, đậu trái mới thuận lợi.

Bón vôi vào hai thời điểm này giúp Canxi có đủ thời gian phân rã, chuyển hóa và được cây hấp thu tích lũy từ từ vào thân lá, không gây ra sự cạnh tranh dinh dưỡng đột ngột với trái.

Giải pháp bổ sung Canxi an toàn, chống sượng hiệu quả trong giai đoạn nuôi trái

Nếu muốn bổ sung Canxi để chống sượng cơm, nứt đít trái trong giai đoạn nuôi trái (đặc biệt là từ giai đoạn 60 ngày tuổi trở đi), bà con không nên bón vôi xuống gốc. Thay vào đó, hãy áp dụng giải pháp:

• Sử dụng Canxi phun qua lá/trái: Việc phun trực tiếp Canxi (ưu tiên dạng Chelate hoặc Canxi-Bo) lên bề mặt lá và vỏ trái giúp Canxi được hấp thu trực tiếp tại nơi cần thiết.
• Ưu điểm vượt trội: Phương pháp này giúp kiểm soát chính xác liều lượng, hiệu quả hấp thu nhanh gấp nhiều lần qua rễ, hoàn toàn không ảnh hưởng đến độ pH của đất và không gây ức chế khả năng hút Kali của cây.

Thông tin sản phẩm tham khảo: CANXI BO

Kết luận

Bón vôi trước thu hoạch không những không giúp giảm sượng mà còn đi ngược lại quy luật sinh lý phát triển quả của cây sầu riêng. Hãy là người làm vườn thông thái: Bón vôi đúng lúc dưới gốc để cải tạo đất – Phun Canxi đúng lượng trên lá để nuôi trái. Chúc bà con có vụ mùa bội thu!

———————————————————–

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Fanpage: Công ty Cổ phần Nông nghiệp Việt Farm – Vifaco
Website: vifagroup.com
Hotline: 0931 063 638