Trong canh tác sầu riêng, giai đoạn ra hoa là thời điểm “nhạy cảm” nhất quyết định đến năng suất cả vụ mùa. Tuy nhiên, hiện tượng khô bông sầu riêng (hay còn gọi là thui bông, đen mắt cua) thường xuyên xảy ra khiến bông bị héo, đen lại và rụng hàng loạt?

Vậy khô bông do nấm bệnh tấn công hay do cây thiếu dinh dưỡng? Việc xác định sai nguyên nhân sẽ dẫn đến việc điều trị sai cách, gây lãng phí chi phí và ảnh hưởng lớn đến năng suất. Hãy cùng Vifaco phân tích chi tiết qua bài viết dưới đây.

Dấu hiệu nhận biết khô bông sầu riêng

Bông bị khô đen từ đỉnh: Các nụ hoa nhỏ có dấu hiệu sậm màu, sau đó khô quắt lại như bị cháy.

Cuống bông bị thối: Vị trí tiếp giáp giữa cuống bông và cành xuất hiện các vết nâu, bông dễ dàng rời rụng khi có tác động nhẹ.

Bông ra lọt sọt, ốm yếu: Chùm hoa không mập, màu sắc nhợt nhạt và không có sức sống

Dáu hiệu bông sầu riêng bị khô

Nguyên nhân từ Nấm bệnh: “Kẻ sát thủ” âm thầm

Nấm bệnh là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng khô bông nhanh chóng, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Bệnh thán thư (Nấm Colletotrichum gloeosporioides)

Đây là “thủ phạm” chính chiếm đến 60-70% các ca khô bông.

Biểu hiện: Vết bệnh ban đầu là những đốm nhỏ màu nâu đen trên cánh hoa hoặc cuống hoa. Sau đó, vết bệnh lan rộng khiến cả chùm bông bị đen kịt, khô héo.

Điều kiện phát sinh: Bệnh phát triển mạnh khi độ ẩm không khí cao (trên 85%), có mưa đêm hoặc sương muối nhiều. Nếu vườn quá rậm rạp, thiếu ánh sáng, nấm thán thư sẽ lây lan rất nhanh từ lá sang bông.

Bông sầu riêng bị khô do nấm 

Nấm Phytophthora và Fusarium

Dù thường gây thối rễ, nhưng trong điều kiện ẩm ướt kéo dài, các bào tử nấm này có thể theo nước bắn lên hoặc theo gió tấn công trực tiếp vào các mắt cua mới nhú, làm đen mắt cua và thối bông

Nguyên nhân từ Dinh dưỡng: “Cái gốc” của sự suy kiệt

Thiếu hụt các nguyên tố vi lượng (Boron, Canxi, Kẽm)

Thiếu Bo (Boron): Bo đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc phân hóa mầm hoa và kéo dài ống phấn. Thiếu Bo khiến bông bị khô cuống, hạt phấn kém chất lượng, bông dễ bị “buông đĩa” (rụng tại khớp nối).

Thiếu Canxi: Canxi giúp vách tế bào chắc khỏe. Khi thiếu Canxi, cuống bông trở nên giòn, dễ gãy và dễ bị nấm bệnh tấn công hơn.

Cạnh tranh dinh dưỡng 

Khi cây ra hoa quá dày đặc nhưng nhà vườn không tiến hành tỉa bông, cây sẽ bị quá tải. Các chùm bông ở vị trí khuất hoặc ra sau sẽ bị thiếu dưỡng chất, dẫn đến tình trạng khô dần và tự rụng để cây tập trung nuôi các chùm hoa khỏe hơn.

Hiện tượng “Sốc” dinh dưỡng và nước

Sốc nước: Sau một thời gian siết nước tạo mầm, nếu bà con tưới nước quá đột ngột hoặc gặp mưa lớn, cây bị dư nước khiến rễ bị ngộp, không hút được dinh dưỡng, dẫn đến khô bông.

Đi đọt non: Nếu cây đang ra bông mà lại bung đọt non, dinh dưỡng sẽ ưu tiên chuyển lên nuôi đọt, khiến bông bị bỏ đói và khô héo.

Cách phân biệt Khô bông do Nấm bệnh và Thiếu dinh dưỡng

Để bà con dễ dàng nhận diện, hãy tham khảo bảng so sánh dưới đây:

Đặc điểm	Khô bông do Nấm bệnh	Khô bông do Dinh dưỡng
Vị trí vết khô	Thường bắt đầu từ một điểm, có ranh giới rõ ràng giữa phần khỏe và phần bệnh.	Khô đều cả chùm hoặc khô dần từ cuống, không có vết bệnh rõ rệt.
Thời tiết	Thường xảy ra sau mưa, sương muối hoặc độ ẩm cao.	Xảy ra khi thời tiết quá nóng, khô hạn hoặc cây đang đi đọt.
Tốc độ lây lan	Rất nhanh, lây từ bông này sang bông khác, cây này sang cây khác.	Chậm hơn, thường xuất hiện ở những cây suy hoặc cành yếu.
Biểu hiện kèm theo	Có thể thấy tơ nấm trắng, mốc, có đốm, thối	Bông ốm, nhỏ, khô đồng loạt, khô sạch, không mốc

Giải pháp khắc phục và phòng ngừa hiệu quả

Quản lý bằng thuốc bảo vệ thực vật

Khi phát hiện vết đen do nấm, cần can thiệp ngay bằng các hoạt chất đặc trị:

Phun các loại thuốc chứa: Mancozeb, Chlorothalonil, Probineb hoặc Hexaconazole,…

Lưu ý: Nên phun vào sáng sớm hoặc chiều mát. Tránh phun lúc hoa đang nở (xổ nhụy) để không làm cháy nhị và ảnh hưởng đến côn trùng thụ phấn.

Sản phẩm tham khảo: DN MAN 68WG.

Ưu điểm: Với sự kết hợp hoàn hảo giữa Metalaxyl-M và Mancozeb, sản phẩm giúp tiêu diệt nấm nhanh chóng, bảo vệ bông sầu riêng khỏi tình trạng nứt thân xì mủ và thán thư gây khô bông.

Chế độ dinh dưỡng

Bổ sung vi lượng: Phun định kỳ Canxi-Bo giai đoạn từ khi nhú mắt cua đến trước khi xổ nhụy. Điều này giúp cuống bông dẻo dai, tăng cường sức sống hạt phấn, tăng tỷ lệ đậu trái.

Sản phẩm tham khảo: CANXIBO

Bón phân cân đối: Hạn chế phân Đạm cao giai đoạn này. Ưu tiên các dòng phân có hàm lượng Kali và Lân vừa đủ để làm chắc bông (10-60-10, hữu cơ lỏng liều thấp)

Tỉa bông: Mạnh dạn tỉa bỏ các chùm bông nhỏ, bông mọc sát thân hoặc đầu cành, chỉ giữ lại số lượng vừa đủ để cây nuôi dưỡng tốt nhất.

Quản lý nguồn nước và môi trường

Tưới nước: Duy trì độ ẩm ổn định (khoảng 60-70%). Không để đất quá khô rồi lại tưới đẫm đột ngột.

Vệ sinh vườn: Cắt tỉa cành thông thoáng, dọn dẹp cỏ dại và tàn dư thực vật dưới gốc để giảm độ ẩm, triệt tiêu nơi trú ngụ của nấm bệnh.

Kết luận

Hiện tượng khô bông sầu riêng không chỉ đơn thuần là do nấm bệnh. Sai lầm lớn nhất của đa số nhà vườn hiện nay là cứ thấy bông khô là “đè” thuốc nấm ra xịt, trong khi gốc rễ có thể nằm ở sự thiếu hụt dinh dưỡng và sốc thời tiết.

Hy vọng qua bài viết này sẽ giúp bà con dễ dàng phân biệt chính xác tình trạng vườn và có cách xử lý phù hợp nhất. Hãy là nhà nông thông thái để mỗi mùa hoa là một mùa bội thu!

———————————————————–

THÔNG TIN LIÊN HỆ

• Fanpage facebook: Công ty Cổ phần Nông nghiệp Việt Farm – Vifaco
• Website: https://vifagroup.com/
• Hotline: 0931 063 638